Een pandbrief is een obligatie die door een hypotheekbank of hypothekenfonds is uitgegeven. Een vorm van een zogenoemde covered bond of gedekte obligatie vanwege de beschikbare zekerheden door middel van het recht van eerste hypotheek. De door de hypotheekbank verstrekte hypotheken vormen namelijk het onderpand van de obligatie. En die hypotheken zijn weer gedekt door hypothecair onderpand; vandaar de naam pandbrief. Door dit onderpand had de obligatie een (voor de bank) iets gunstiger rentetarief. Zekerheden zorgen namelijk voor een veilige belegging.
Beleggers die één of meerdere obligaties bezitten, hebben aan ondernemingen of aan de staat vermogen overgedragen. Zij ontvangen voor dit schuldbewijs daar een vooraf overeengekomen vergoeding voor, die in beginsel onafhankelijk is van het ondernemingsresultaat. Obligatieleningen worden dan ook tot het niet-ondernemend vermogen gerekend. De meeste obligaties zijn aan toonder. Dit houdt in dat de instelling haar schuld dient te voldoen aan degene die de obligatie op de aflossingsdatum in zijn bezit heeft. Degene is de obligatiehouder.
Terugbetaling kan op diverse manieren plaatsvinden. Er kan sprake zijn van terugbetaling ineens op een vooraf vastgesteld tijdstip, de zogenoemde bulletlening. Vaak geven ondernemingen de voorkeur aan een meer geleidelijke aflossing van de schuld. Aflossing vindt dan vaak plaats in porties door uitloting gedurende een vooraf bepaalde periode. Tot slot is er de perpetuele of eeuwigdurende lening. Deze lening wordt nooit afgelost, maar keert een regelmatige rentevergoeding uit aan de verschaffers van het vreemd vermogen.
Kenmerken pandbrief
Een hypotheekobligatie kan in het algemeen beschreven worden aan de hand van een zevental kenmerken. Deze kenmerken van een pandbrief zijn:
- Een naam voor de hypotheekobligatie a)
- Het bedrag waarvoor de houder van een obligatie gerechtigd is b)
- Rente, de vergoeding op de obligatie c)
- Uitgevende instelling, gegevens over welke onderneming de obligatie heeft uitgegeven d)
- Het jaar van uitgifte van de obligatie e)
- De looptijd, oftewel per wanneer de obligatie moet zijn terugbetaald f)
- Zekerheden, zoals het recht van eerste hypotheek, garantie of pandrecht op aandelen g)
Voorbeeld pandbrieven
| a) | b) | c) | d) | e) | f) | g) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Hypotheekobligatie A | €10.000,- | 6,0% | Bliss Hypothekenfonds | 2024 | 2029 | het recht van eerste hypotheek |
| Hypotheekobligatie B | €20.000,- | 6,5% | Bliss Hypothekenfonds | 2024 | 2029 | het recht van eerste hypotheek |
| Hypotheekobligatie C | €25.000,- | 7,0% | Bliss Hypothekenfonds | 2024 | 2029 | het recht van eerste hypotheek |
Een obligatie kan in het algemeen beschreven worden aan de hand van een vijftal kenmerken:
- Op iedere obligatie staat aangegeven voor welke bedrag de houder gerechtigd is. Dit is de zogenoemde nominale waarde van de obligatie. Let erop dat de beurswaarde van de obligatie wordt uitgedrukt in procenten van de nominale waarde.
- De onderneming geeft een bepaalde vaste vergoeding
- Iedere obligatie vermeldt de naam van de uitgevende instelling
- Het jaar van uitgifte van de obligatie
- De nominale waarde van de obligatie moeten worden terugbetaald. Meestal gebeurt deze aflossing van de lening in een bepaald aantal jaren volgens een aflossingsschema. In het voorbeeld worden de obligaties afgelost in de jaren 2018 tot en met 2020.
De couponrente van pandbrieven ligt meestal iets hoger dan bij staatsobligaties of algemene banken. Een staatsobligatie is een obligatie uitgegeven door een overheid, bijvoorbeeld Duitsland of de Nederlandse staat. Onder overheden kunnen ook lagere overheden of buitenlandse overheden vallen. Een bedrijfsobligatie is een obligatie uitgegeven door een onderneming. Hieronder vallen financiele instellingen en bedrijven.
Het verschil in rendement tussen vergelijkbare staatsobligaties en bedrijfsleningen wordt de creditspread genoemd. Wanneer de rente van een staatslening stijgt, zal bij een gelijkblijvende rente van een bedrijfslening de creditspread stijgen, immers: creditspread = rente staatslening – rente bedrijfslening.
Naast pandbrieven zijn er ook meer afwijkende obligatievarianten beschikbaar, zoals winstdelende obligaties, zerobonds en converteerbare obligaties (convertibele) die (deels) omgezet kunnen worden in aandelen.
Bliss Vermogen
Bij Bliss kunnen we u ook adviseren in vermogensopbouw. We helpen u in kaart brengen van uw doelen en geven advies hoe deze te bereiken.